Do naszego Centrum Odzyskiwania Danych Mega Serwis został przysłany z Katowic serwer NAS wykorzystywany w niewielkiej firmie do przechowywania dokumentacji, archiwów projektowych oraz kopii zapasowych komputerów pracowników. Było to urządzenie z popularnej serii QNAP TS-2xx z dwoma dyskami Western Digital WD Red 2TB pracującymi w macierzy RAID 1.
Serwer pracował nieprzerwanie przez kilka lat jako magazyn danych w sieci lokalnej.
Zgłoszone objawy problemu
Klient zgłosił się do nas w momencie, gdy dostęp do danych stał się bardzo utrudniony. Problemy narastały stopniowo przez kilka tygodni. Początkowo pojawiały się sporadyczne trudności z logowaniem do panelu administracyjnego NAS. Z czasem zaczęły występować kolejne objawy:
-
bardzo wolne działanie urządzenia
-
problemy z wyświetlaniem katalogów w zasobach sieciowych
-
błędy podczas otwierania folderów
-
zrywanie połączeń z zamapowanym dyskiem sieciowym
-
znaczne spowolnienie kopiowania plików
W pewnym momencie część katalogów przestała się wyświetlać, a próby dostępu do danych powodowały zawieszanie się serwera.
Klient podejrzewał początkowo problem z oprogramowaniem NAS lub siecią, jednak z uwagi na rosnące trudności z dostępem do danych zdecydował się przekazać urządzenie do profesjonalnej analizy.
Diagnoza w laboratorium
Po przyjęciu urządzenia do laboratorium rozpocząłem diagnostykę serwera NAS. W pierwszym etapie wykonałem bezpieczne wyjęcie obu dysków z urządzenia i poddałem je analizie sprzętowej.
Macierz RAID 1 składała się z dwóch dysków Western Digital WD Red 2TB przeznaczonych do pracy ciągłej w systemach NAS. Analiza wykazała jednak, że oba nośniki były już dość mocno zużyte.
Na powierzchni talerzy znajdowały się liczne uszkodzenia sektorów (bad sectory), a odczyt wielu obszarów powodował znaczne spowolnienia pracy dysków. W praktyce oznaczało to, że macierz RAID działała na dwóch jednocześnie uszkodzonych nośnikach.
To właśnie ta sytuacja powodowała objawy zgłaszane przez klienta. System NAS próbował wielokrotnie odczytywać problematyczne sektory, co prowadziło do zawieszania się systemu plików, bardzo wolnego działania oraz błędów w dostępie do katalogów.

Proces odzyskiwania danych
Ze względu na stan obu dysków pierwszym krokiem było wykonanie ich kopii posektorowych z pominięciem uszkodzonych obszarów. Do tego celu wykorzystałem profesjonalny system sprzętowy PC-3000 oraz oprogramowanie PC-3000 Data Extractor firmy ACE Laboratory.
Proces klonowania został przeprowadzony w trybie bezpiecznym, z kontrolą czasu odpowiedzi dysków oraz z mechanizmami omijania niestabilnych sektorów. Dzięki temu możliwe było odczytanie maksymalnej ilości danych z ograniczeniem wpływu na dalsze pogarszanie się stanu nośników.
Po wykonaniu obrazów obu dysków przystąpiłem do rekonstrukcji macierzy RAID 1 oraz analizy struktury systemu plików używanego przez NAS.
W macierzy RAID 1 dane są w identycznej postaci na obu dyskach, jednak w tym przypadku każdy z nich posiadał inne uszkodzone fragmenty. Dzięki połączeniu informacji z obu obrazów możliwe było odtworzenie niemal kompletnej struktury danych.
Wynik odzyskiwania
Po zakończeniu analizy i rekonstrukcji systemu plików udało się odzyskać około 98% wszystkich danych zapisanych na macierzy.
Odzyskane zostały między innymi:
-
dokumenty firmowe
-
archiwa projektów
-
zdjęcia i materiały graficzne
-
kopie zapasowe komputerów użytkowników
Niewielka część plików była uszkodzona z powodu trwałych uszkodzeń sektorów występujących na obu dyskach w tych samych obszarach.
Wnioski z przypadku
Ten przypadek pokazuje, że nawet macierz RAID 1 nie stanowi zabezpieczenia przed utratą danych. Jeżeli oba dyski ulegają stopniowej degradacji w podobnym czasie, może dojść do sytuacji, w której redundancja przestaje działać. Z moich obserwacji to dość częsty przypadek.
Serwery NAS, takie jak QNAP TS-2xx Series, często pracują przez wiele lat bez przerwy, dlatego szczególnie ważne jest:
-
monitorowanie stanu dysków (SMART)
-
regularna wymiana nośników po kilku latach pracy
-
wykonywanie dodatkowych kopii zapasowych poza macierzą RAID
Macierz RAID zwiększa dostępność danych, ale nie zastępuje systemu backupu. W przypadku degradacji kilku dysków jednocześnie jedyną bezpieczną metodą odzyskania danych jest profesjonalna procedura laboratoryjna z wykorzystaniem specjalistycznych narzędzi takich jak PC-3000.
Pełna oferta na odzyskiwanie danych z macierzy RAID w naszej firmie. Zapraszamy na bezpłatną wycenę.